Ακολουθώντας τη γνωστή του τακτική, το International Crisis Group προωθεί μια ακόμα τουρκική θέση. Αυτή τη φορά δημοσίευσε άρθρο της Didem Akyel με το οποίο επιδοκιμάζεται η θέση της Άγκυρας για τετραμερή διάσκεψη στο Κυπριακό. Αυτό ίσως να είναι αναμενόμενο. Σε μια περίοδο όπου η Τουρκία επιδίδεται σε ένα επικοινωνιακό αγώνα προκειμένου να κερδίσει τις εντυπώσεις σε διεθνές επίπεδο, το International Crisis Group δεν θα μπορούσε παρά να στηρίξει την επικοινωνιακή τακτική της Άγκυρας.

Λυπούμαστε να παρατηρήσουμε ότι ο Kύπριος δημοσιογράφος Κώστας Γενάρης ανέρτησε το άρθρο της κας Akyel στο ιστολόγιό του (http://costasyennaris.blogspot.com/ 20-1-10), καλώντας μάλιστα όλους τους ξένους διπλωμάτες οι οποίοι είναι αναμεμιγμένοι στο Κυπριακό να ακούσουν την άποψη της Τουρκάλας ερευνήτριας. Ο κ. Γενάρης υποστήριξε ότι είναι η πρώτη φορά που ένας Τούρκος σχολιαστής εισηγείται τον διάλογο μεταξύ «Ελληνοκυπρίων και Τουρκίας», όπως έγραψε. Με μια σύντομη ανάγνωση, ο κ. Γενάρης θα διαπίστωνε ότι η κα Akyel απλώς προωθεί τη γνωστή πρόταση της Τουρκίας για τετραμερή, δηλαδή για συζήτηση του Κυπριακού ανάμεσα στην Ελλάδα, την Τουρκία, την ελληνοκυπριακή κοινότητα και την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Αυτή η θέση απορρίπτεται από την ελληνική και κυπριακή κυβέρνηση, οι οποίες υποστηρίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό διεξάγονται στο πλαίσιο των καλών υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, όπως προνοείται από τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ. Αυτή τη διαδικασία υποστηρίζει και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η κα Akyel θεωρεί ότι «το ελληνοκυπριακό επιχείρημα είναι αδύναμο». Θέλουμε να πιστεύουμε ότι ο κ. Γενάρης παρέβλεψε ακούσια τα επιχειρήματα της κας Akyel και θα αποσύρει την παράκλησή του προς τους ξένους διπλωμάτες.

Μετά τη συνάντηση του με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου διάβασε μια σύντομη δήλωση. Αναφερόμενος στο Κυπριακό, δήλωσε ότι η λύση αυτού του "ζητήματος" είναι σημαντική για την ΕΕ. Υποστήριξε ότι η λύση θα θέσει τέρμα σε ένα διαχωρισμό στην Ευρώπη και θα επιφέρει σταθερότητα στην περιοχή. Μια συνολική, δίκαιη και βιώσιμη διευθέτηση του Κυπριακού ζητήματος, τόνισε, η οποία θα είναι σύμφωνη με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, δεν θα επιτρέψει μόνο την ενοποίηση της Κύπρου, αλλά επίσης θα στείλει ένα ισχυρό και θετικό μήνυμα στην ευρύτερη περιοχή. Συγχάρηκε τους ηγέτες των δυο κοινοτήτων για τις προσπάθειες τους και κάλεσε όλους όσοι είναι αναμεμιγμένοι στη διαδικασία να αναλάβουν τις ευθύνες τους προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της ενοποίησης. Τέλος, υποστήριξε ότι έφθασε η ώρα για μακρόπνοες αποφάσεις οι οποίες θα είναι προς όφελος όλων των Κυπρίων.

Δεν μπορούμε παρά να διαπιστώσουμε ότι στην πρώτη του επίσκεψη στην Κύπρο, ο Πρόεδρος της ΕΕ - για την ακρίβεια αυτός που έγραψε τη δήλωση που διάβασε - απέφυγε να αναφερθεί σε ουσιώδη ζητήματα του Κυπριακού. Πρώτο, δεν αναφέρθηκε στην πάγια θέση της ΕΕ, η οποία επιβεβαιώθηκε σε σωρεία Συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ότι η λύση του Κυπριακού πρέπει να είναι σύμφωνη με τις θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ ("όχι μόνο με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ", όπως δήλωσε). Δεύτερο, απέφυγε να αναφερθεί στις υποχρεώσεις της Τουρκίας, τόσο όσον αφορά την εφαρμογή του επιπρόσθετου Πρωτοκόλλου όσο και τις υποχρεώσεις της για την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό πρόβλημα. Τρίτο, δεν αναφέρθηκε στη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή και την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο, ζητήματα που κατοχυρώθηκαν πρόσφατα σε απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ο κ. Van Rompuy, ολοκλήρωσε τη δήλωσή του αναφερόμενος στο θέμα της παράνομης μετανάστευσης και του ασύλου, ζητήματα που ανησυχούν ολόκληρη την ΕΕ. Δεν έκανε καμιά αναφορά, όμως, στο ζήτημα του εποικισμού.

Το συμπέρασμα είναι απλό: Απαιτείται σκληρή δουλειά από τις διπλωματικές υπηρεσίες του κράτους, προκειμένου να ενημερωθεί ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τις βασικές διαστάσεις του Κυπριακού προβλήματος (και όχι "ζητήματος", όπως είπε κατ’ επανάληψη ο κ. Van Rompuy). Υπάρχει όμως διάθεση και πρόγραμμα από την Προεδρία του κυπριακού κράτους για να προωθηθεί αυτό το θέμα;

Με την επιστολή του (11/1/2010), ο Πρόεδρος Χριστόφιας έστρεψε το Κυπριακό ζήτημα πέντε χρόνια πίσω. Επιστρέφει στο πλαίσιο του σχεδίου Ανάν. Επιστρέφει στο 2004, διαγράφοντας όλα όσα ακολούθησαν την απόρριψη αυτού του σχεδίου. Υποστηρίζει ότι το σχέδιο Ανάν σηματοδοτεί μια «ευαίσθητη ισορροπία» ανάμεσα στην ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή πλευρά.

Το ερώτημα είναι απλό, πλην όμως βασανιστικό: Πώς μπορεί το σχέδιο Ανάν, ένα προϊόν επιδιαιτησίας και επιβολής, το οποίο απορρίφθηκε από τον κυρίαρχο λαό, να σηματοδοτεί την «ευαίσθητη ισορροπία» στο Κυπριακό; Πώς θα μπορέσει να διαπραγματευτεί ένα πλαίσιο λύσης που θα μπορεί να γίνει αποδεκτό από τον λαό, από τη στιγμή που στην επιστολή του θεωρεί αυτό το σχέδιο ως ουσιώδη πηγή αναφοράς για την υποστήριξη των θέσεων της ελληνοκυπριακής πλευράς; Μήπως με αυτή την επιστολή ο κ. Χριστόφιας εκφράζει μια πολιτική θέση, ότι το σχέδιο Ανάν αποτελεί βάση λύσης του Κυπριακού; Μήπως επιστρέψαμε στην εποχή των διακοσμητικών αλλαγών επί του σχεδίου Ανάν; Ο καθένας μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του διαβάζοντας την εν λόγω επιστολή.

Πέραν από το προφανές, δηλαδή ότι ο κ. Χριστόφιας παραδέχεται την ανεπάρκεια της νομικής του ομάδας, η απόφαση για σύσταση ομάδας Ελλήνων νομικών πρέπει να μας προβληματίσει, έχοντας ως φόντο την εμπειρία του σχεδίου Ανάν. Κατά την περίοδο εκείνη (2002-2004), μια παρόμοια ομάδα λειτούργησε στο Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, η οποία υποστήριζε ότι το Σχέδιο Ανάν "μπορεί να παντρευτεί με το κοινοτικό δίκαιο". Ήταν, επίσης, αυτή η ομάδα που εισηγήθηκε τον περιβόητο μηχανισμό επίλυσης αδιεξόδων, δηλαδή την παρουσία ξένων δικαστών οι οποίοι θα λάμβαναν κάθε είδους αποφάσεις. Σημειώνεται, τέλος, ότι ο Τάσσος Παπαδόπουλος έδιωξε κακήν κακώς από το Προεδρικό ένα από τα μέλη της ομάδας νομικών που επέμενε στη συμβατότητα του σχεδίου Ανάν με το κοινοτικό δίκαιο. (Δες επίσης τη στήλη Ανάλυση, "Περί της ομάδας Ελλήνων νομικών"-19/1/2010).